Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle net değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ve aromalar sonradan açılır hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burnun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha zengin açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir sert bir nefes de ince notaları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet sunabilir tersi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.